هیدروتست، رادیوگرافی، التراسونیک، مایع نافذ، ذرات مغناطیسی و وکیوم باکس. هر کدام عیب خاصی را پیدا می‌کنند و جای هیچ‌کدام را دیگری نمی‌گیرد. اینجا مقایسه‌شان کرده‌ایم.
چرا یک تست کافی نیست؟
هر روش تست، عیب‌ها را به شکل متفاوتی «می‌بیند». رادیوگرافی تخلخل داخل جوش را خوب نشان می‌دهد ولی ممکن است ترکی را که موازی پرتو نیست نبیند. مایع نافذ فقط ترکی را پیدا می‌کند که به سطح رسیده باشد. به همین دلیل کدهای طراحی برای هر نوع جوش و هر جنس ورق، ترکیب مشخصی از تست‌ها را خواسته‌اند.
تست‌ها دو گروه‌اند. آزمون‌های غیرمخرب (NDT) جوش و ورق را بدون آسیب زدن به آن‌ها بررسی می‌کنند. تست‌های فشار، یعنی آزمون هیدرواستاتیک و آزمون پنوماتیک، کل مخزن را زیر بار می‌برند تا مطمئن شوند استحکام دارد و نشت نمی‌کند.
مقایسه تست‌های مخزن
| آزمون | عیب‌هایی که پیدا می‌کند | محدودیت اصلی |
|---|---|---|
| هیدرواستاتیک | نشتی و ضعف استحکام کل مخزن | وزن آب؛ برای سازه‌های سبک مشکل‌ساز است |
| پنوماتیک / نشتی با هوا | نشتی؛ وقتی آب مجاز نیست | انرژی ذخیره‌شده بالا و خطر انفجار |
| رادیوگرافی (RT) | تخلخل، سرباره، ذوب ناقص داخل جوش | پرتو خطرناک؛ ترک‌های صفحه‌ای را گاهی نمی‌بیند |
| التراسونیک (UT) | ترک و ذوب ناقص داخل جوش، ضخامت ورق | به مهارت اپراتور وابسته است |
| مایع نافذ (PT) | ترک و حفره‌ای که به سطح رسیده | فقط عیب سطحی |
| ذرات مغناطیسی (MT) | ترک سطحی و کمی زیر سطح | فقط فولاد مغناطیسی؛ روی استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ کار نمی‌کند |
| وکیوم باکس | نشتی جوش ورق‌های کف و سقف | فقط برای جوش‌های در دسترس از یک طرف |
کدام تست برای کدام بخش مخزن؟
درزهای اصلی پوسته را معمولاً با رادیوگرافی یا التراسونیک بررسی می‌کنند. درصد پوشش را کد و ضریب جوش انتخاب‌شده تعیین می‌کند. جوش نازل‌ها و ورق‌های تقویتی شکل پیچیده‌ای دارند و برای پرتونگاری مناسب نیستند. آنجا مایع نافذ یا ذرات مغناطیسی به کار می‌رود.
کف مخزن‌های ذخیره بزرگ روی فونداسیون است و از زیر به آن دسترسی نیست. جوش ورق‌های کف با وکیوم باکس تست می‌شود. ورق‌های تقویتی دور نازل‌ها هم معمولاً با تست نشتی هوا از طریق سوراخ تست کنترل می‌شوند. در پایان، کل مخزن هیدروتست می‌شود.
در بهینه آب چه کسی تست می‌کند؟
تست هیدرواستاتیک را در کارخانه خودمان و با تجهیزات خودمان انجام می‌دهیم. بقیه تست‌ها را یک شرکت بازرسی شخص ثالث انجام می‌دهد و گزارششان همراه مدارک مخزن به کارفرما تحویل می‌شود. گزارش مستقل برای بازرس کارفرما قابل‌اتکاتر است و سازنده هم با آن از ایراد گرفتن‌های بعدی در امان است.
هیچ تستی جای تست دیگر را نمی‌گیرد. NDT کیفیت جوش را نشان می‌دهد و تست فشار رفتار کل مخزن را. هر دو لازم‌اند.
