ساده‌ترین و ارزان‌ترین آزمون غیرمخرب، و برای جوش‌های استیل اغلب بهترین گزینه. فقط به شرطی که بدانید چه چیزی را نمی‌بیند.
مایع نافذ چطور ترک را نشان می‌دهد؟
مایعی با کشش سطحی پایین، معمولاً قرمز یا فلورسنت، روی سطح جوش زده می‌شود و به‌خاطر خاصیت مویینگی وارد ترک‌های ریز می‌شود. بعد سطح پاک می‌شود و یک لایه پودر سفید (ظاهرکننده) روی آن می‌نشیند. مایعی که داخل ترک مانده بیرون می‌آید و روی زمینه سفید، خط یا نقطه قرمزی می‌سازد که با چشم دیده می‌شود.
در ساخت مخزن کجا به کار می‌رود؟
بیشترین کاربردش در جوش‌های استیل است، چون آزمون ذرات مغناطیسی روی استیل آستنیتی مثل ۳۰۴ و ۳۱۶ جواب نمی‌دهد. جوش نازل‌ها، ورق‌های تقویتی، جوش ساپورت به بدنه و پاس ریشه قبل از پر کردن بقیه جوش هم معمولاً با PT بررسی می‌شوند.
ناحیه انحنای عدسی‌ها بعد از فرم‌دهی سرد هم گاهی با مایع نافذ چک می‌شود تا ترک سطحی ناشی از فرمینگ پیدا شود.
مراحل انجام آزمون
- تمیزکاری سطح: حذف سرباره، روغن، رنگ و پاشش جوش
- زدن مایع نافذ و صبر کردن (زمان نفوذ، معمولاً دست‌کم ۵ دقیقه)
- پاک کردن مایع اضافه با پارچه و حلال، بدون اسپری مستقیم روی سطح
- زدن لایه نازک و یکنواخت ظاهرکننده
- بررسی نشانه‌ها پس از زمان ظهور، زیر نور کافی
- ثبت نتیجه و تمیزکاری نهایی سطح
اگر دهانه ترک با سرباره، رنگ یا روغن پر شده باشد، مایع وارد آن نمی‌شود و ترک دیده نمی‌شود. بیشتر نتیجه‌های غلط PT از تمیزکاری ناقص می‌آید.
محدودیت‌ها
مایع نافذ فقط عیبی را پیدا می‌کند که به سطح رسیده باشد. ترک، تخلخل یا ذوب ناقصی که زیر سطح است، با این روش دیده نمی‌شود و برای آن رادیوگرافی یا التراسونیک لازم است. روی سطوح متخلخل و خیلی زبر هم نتیجه قابل‌اعتماد نیست.
دمای سطح هم اهمیت دارد. روش‌های استاندارد برای بازه‌ای حدود ۱۰ تا ۵۲ درجه سانتی‌گراد تعریف شده‌اند. بیرون این بازه روش باید جداگانه تأیید شود. برای استیل از مواد کم‌کلر و کم‌گوگرد استفاده می‌شود.
PT ارزان و سریع است و تجهیزات زیادی نمی‌خواهد، ولی فقط سطح را می‌بیند. در بهینه آب این آزمون را هم مثل بقیه تست‌های غیرمخرب، شرکت بازرسی شخص ثالث انجام می‌دهد.
