ساخت مخزن کروی با انفجار؛ واقعیت یا افسانه؟

کره برای یک حجم و فشار مشخص، کمترین سطح و کمترین ضخامت را دارد. تنش در همه نقاطش یکسان است و ضخامت لازم حدود نصف یک استوانه هم‌قطر است. برای همین مخزن کروی برای ذخیره گاز مایع و گازهای تحت فشار در حجم‌های بالا رایج است. سختی کار در ساخت است، چون ورق باید در دو جهت خم شود.

در روش رایج، کره به تعداد زیادی قطعه به شکل گلبرگ تقسیم می‌شود. هر گلبرگ جدا با پرس و قالب به انحنای دوطرفه درمی‌آید. گلبرگ‌ها در محل روی پایه‌ها مونتاژ و جوش می‌شوند. دقت ابعادی هر قطعه تعیین می‌کند کره در نهایت چقدر گرد باشد و درزها چقدر خوب جفت شوند.

در شکل‌دهی انفجاری، ورق یا قطعه داخل آب روی قالب قرار می‌گیرد و موج انفجار آن را به شکل قالب درمی‌آورد. این روش برای قطعه‌های خاص، عدسی‌های بزرگ و آلیاژهای سخت‌شکل به کار رفته است. ولی برای ساخت کامل مخزن‌های کروی بزرگ صنعتی روش رایجی نیست، چون کنترل ابعاد و خواص ورق بعد از انفجار سخت است.

روش دیگری که گاهی با «ساخت مخزن کروی با انفجار» اشتباه گرفته می‌شود، شکل‌دهی هیدرولیکی است. یک چندوجهی بسته از ورق‌های تخت جوش داده می‌شود، داخلش آب پر می‌شود و فشار آب آن را باد می‌کند تا به کره نزدیک شود. این روش برای کره‌های کوچک و کاربردهای غیرفرآیندی مثل سازه‌های تزئینی و مخزن‌های آب استفاده شده است.

مخزن کروی برای گاز تحت فشار باید طبق ASME Section VIII ساخته، بازرسی و هیدروتست شود. در روش‌های غیرمعمول، اثبات اینکه ورق بعد از شکل‌دهی ضخامت و خواص لازم را دارد، دشوار و پرهزینه است. برای همین تقریباً همه مخزن‌های کروی صنعتی با روش گلبرگی ساخته می‌شوند. برای تخمین ضخامت و وزن، محاسبه آنلاین مخزن کروی را ببینید.